F.R.I.E.S.-principe
Definitie
Het F.R.I.E.S.-principe is een Engelstalig acroniem dat wordt gebruikt om te verduidelijken wanneer toestemming (consent) werkelijk geldig is binnen seksuele of relationele interacties.
Uitleg F.R.I.E.S.-principe
Het model werd populair gemaakt door de Amerikaanse organisatie Planned Parenthood en wordt veel gebruikt in educatie rond seksualiteit, relaties en BDSM. Het acroniem helpt om consent concreet en toetsbaar te maken. In plaats van een vaag “ja” beschrijft het vijf voorwaarden waaraan toestemming idealiter voldoet.
Freely given (vrij gegeven)
Toestemming moet volledig vrijwillig zijn. Er mag geen sprake zijn van druk, manipulatie of sociale dwang. Ook subtielere vormen van druk vallen hieronder, zoals herhaaldelijk vragen totdat iemand toegeeft, emotionele druk, groepsdruk of het gevoel iemand te moeten pleasen. Wanneer iemand instemt omdat hij of zij zich onder druk gezet voelt, is er geen sprake van werkelijk vrije toestemming.
Reversible (herroepbaar)
Consent kan op elk moment worden ingetrokken, ook wanneer een activiteit al begonnen is. Iemand heeft altijd het recht om van gedachten te veranderen. Dit principe benadrukt dat toestemming geen contract is dat niet meer kan worden aangepast.
Informed (geïnformeerd)
Toestemming is alleen geldig wanneer alle betrokkenen weten waar ze precies mee instemmen. Belangrijke informatie wordt niet achtergehouden en afspraken zijn helder. Dit betekent ook dat grenzen, risico’s en verwachtingen vooraf besproken worden.
Enthusiastic (enthousiast)
Echte toestemming herken je vaak aan een duidelijke, positieve bereidheid om mee te doen. Enthousiasme betekent dat iemand het daadwerkelijk wil, niet dat iemand slechts “toestemming geeft omdat het nu eenmaal verwacht wordt”.
Specific (specifiek)
Toestemming voor één handeling betekent niet automatisch toestemming voor iets anders. Een “ja” voor een bepaalde activiteit geeft geen vrijbrief om andere stappen te nemen zonder dat opnieuw af te stemmen.
Veiligheid & aandachtspunten
Het F.R.I.E.S.-principe wordt vaak gebruikt als praktisch hulpmiddel om gesprekken over consent duidelijker te maken. Het helpt mensen herkennen wanneer toestemming oprecht is en wanneer er sprake kan zijn van druk of miscommunicatie.
Binnen BDSM-educatie sluit het goed aan bij bredere veiligheidsprincipes zoals duidelijke communicatie, het respecteren van grenzen en het gebruik van stopwoorden. Consent wordt daarbij gezien als een doorlopend proces dat voortdurend aandacht vraagt.
Gerelateerde begrippen F.R.I.E.S.-principe
3V’s
4V’s
BDSM
Blanket consent
CNC (Consent Non Consent)
Consensual
Consent
R5V
RACK
SSC
SSICK
Externe aanvullende informatie
—
Meer informatie
